MySQL Replikasyon

Kubedo Academy’e hoş geldiniz! Bu laboratuvarda MySQL replikasyon, GTID ve yüksek erişilebilirlik konularını öğreneceksiniz.

Zorluk seviyesi: İleri
Süre: Yaklaşık 60 dakika

1. Replikasyon Nedir?

Replikasyon, verilerin bir MySQL sunucusundan (master/source) diğerlerine (slave/replica) kopyalanması işlemidir.

Neden Replikasyon?

Amaç	Açıklama
Yedeklilik	Master arızasında slave devralır
Okuma Ölçekleme	Read query’leri slave’lere dağıtma
Yedekleme	Slave’den backup alarak master’ı etkilememe
Analitik	Raporlama için ayrı sunucu
Coğrafi Dağıtım	Kullanıcılara yakın sunucular

Replikasyon Türleri

Tür	Açıklama
Asenkron	Master beklemez (varsayılan)
Yarı-senkron	En az bir slave onaylar
Senkron	Tüm slave’ler onaylar (Group Replication)

2. Replikasyon Mimarisi

Master-Slave (Source-Replica)

  [Master]
     |
     ├── [Slave 1] (read replica)
     ├── [Slave 2] (backup)
     └── [Slave 3] (analytics)

Master-Master

  [Master 1] ←→ [Master 2]

[!CAUTION] Master-Master yapılandırması conflict riski taşır. Aynı veriyi aynı anda güncellemeyin!

Chain Replication

  [Master] → [Slave 1] → [Slave 2]

3. Binary Log Formatları

Format Türleri

Format	Açıklama	Avantaj/Dezavantaj
STATEMENT	SQL ifadelerini loglar	Küçük log, non-deterministic sorun
ROW	Satır değişikliklerini loglar	Büyük log, güvenilir
MIXED	Otomatik seçim	Dengeli

Yapılandırma

[mysqld]
binlog_format = ROW

[!TIP] Production ortamda ROW format önerilir. STATEMENT ile non-deterministic fonksiyonlar (NOW(), RAND()) sorun çıkarabilir.

4. Geleneksel Replikasyon Kurulumu

Master Yapılandırması

# /etc/mysql/mysql.conf.d/mysqld.cnf
[mysqld]
server-id = 1
log_bin = /var/log/mysql/mysql-bin
binlog_format = ROW
binlog_do_db = kubedo

Replikasyon Kullanıcısı Oluşturma (Master)

CREATE USER 'repl'@'%' IDENTIFIED BY 'ReplicaPass123!';
GRANT REPLICATION SLAVE ON *.* TO 'repl'@'%';
FLUSH PRIVILEGES;

Master Durumunu Alma

Terminal

$ SHOW MASTER STATUS;

Çıktı:

+------------------+----------+--------------+------------------+
| File             | Position | Binlog_Do_DB | Binlog_Ignore_DB |
+------------------+----------+--------------+------------------+
| mysql-bin.000001 | 154      | kubedo       |                  |
+------------------+----------+--------------+------------------+

Slave Yapılandırması

# /etc/mysql/mysql.conf.d/mysqld.cnf
[mysqld]
server-id = 2
relay_log = /var/log/mysql/relay-bin
read_only = ON

Slave’i Master’a Bağlama

CHANGE MASTER TO
    MASTER_HOST = '192.168.1.10',
    MASTER_USER = 'repl',
    MASTER_PASSWORD = 'ReplicaPass123!',
    MASTER_LOG_FILE = 'mysql-bin.000001',
    MASTER_LOG_POS = 154;

Replikasyonu Başlatma

Terminal

$ START SLAVE;
SHOW SLAVE STATUS\G

5. GTID Replikasyon

GTID (Global Transaction Identifier), her transaction’a benzersiz bir ID atar.

GTID Avantajları

Log file ve position takibine gerek yok
Failover daha kolay
Otomatik pozisyon bulma

GTID Formatı

server_uuid:transaction_id

Örnek: 3E11FA47-71CA-11E1-9E33-C80AA9429562:23

GTID Yapılandırması (Master ve Slave)

[mysqld]
gtid_mode = ON
enforce_gtid_consistency = ON
log_slave_updates = ON

GTID ile Slave Kurulumu

CHANGE MASTER TO
    MASTER_HOST = '192.168.1.10',
    MASTER_USER = 'repl',
    MASTER_PASSWORD = 'ReplicaPass123!',
    MASTER_AUTO_POSITION = 1;

START SLAVE;

GTID Durumu

Terminal

$ SHOW MASTER STATUS;
SHOW SLAVE STATUS\G
SELECT @@GLOBAL.GTID_EXECUTED;

6. Replikasyon İzleme

Slave Durumu Kontrolü

SHOW SLAVE STATUS\G

Önemli alanlar:

Alan	Değer	Açıklama
`Slave_IO_Running`	Yes	IO thread durumu
`Slave_SQL_Running`	Yes	SQL thread durumu
`Seconds_Behind_Master`	0	Gecikme (lag)
`Last_Error`	-	Son hata mesajı

Replikasyon Lag İzleme

-- Slave'de
SHOW SLAVE STATUS\G

-- Seconds_Behind_Master değerini kontrol et

Performans Schema ile İzleme

SELECT * FROM performance_schema.replication_connection_status;
SELECT * FROM performance_schema.replication_applier_status;

7. Replikasyon Sorun Giderme

Yaygın Sorunlar

Sorun	Belirti	Çözüm
Duplicate key	SQL thread durur	SKIP veya veri düzeltme
Missing table	SQL thread durur	Tabloyu yeniden oluştur
Network	IO thread durur	Bağlantıyı kontrol et
Lag	Seconds_Behind_Master yüksek	Slave kapasitesini artır

Hata Atlama

-- Tek transaction atla
SET GLOBAL SQL_SLAVE_SKIP_COUNTER = 1;
START SLAVE;

-- GTID ile atla
SET GTID_NEXT = '3E11FA47-71CA-11E1-9E33-C80AA9429562:23';
BEGIN; COMMIT;
SET GTID_NEXT = AUTOMATIC;
START SLAVE;

Replikasyonu Sıfırlama

STOP SLAVE;
RESET SLAVE ALL;
-- Yeniden yapılandır
CHANGE MASTER TO ...;
START SLAVE;

8. Yüksek Erişilebilirlik

Failover Stratejileri

Strateji	Açıklama
Manuel	DBA müdahalesi
Otomatik	Orchestrator, MHA, ProxySQL
Group Replication	MySQL native çözüm

MySQL Group Replication

  [Primary] ←→ [Secondary 1] ←→ [Secondary 2]
     ↑______________↓_______________↓
            (consensus)

InnoDB Cluster

MySQL InnoDB Cluster bileşenleri:

Group Replication: Veri replikasyonu
MySQL Router: Uygulama yönlendirme
MySQL Shell: Yönetim aracı

ProxySQL ile Yük Dağıtımı

  [Application]
       |
  [ProxySQL]
     / | \
[M] [S1] [S2]

ProxySQL özellikleri:

Read/Write splitting
Query routing
Connection pooling
Query caching

9. Backup ve Replikasyon

Slave’den Backup Alma

# Slave SQL thread'i durdur
mysql -e "STOP SLAVE SQL_THREAD"

# Backup al
mysqldump -u root -p --single-transaction kubedo > backup.sql

# Slave'i devam ettir
mysql -e "START SLAVE SQL_THREAD"

[!TIP] Production master’dan değil, slave’den backup almak master performansını etkilemez.

10. Best Practices

Genel Öneriler

GTID kullanın - Failover’ı kolaylaştırır
ROW format - Güvenilir replikasyon
read_only - Slave’lerde yazma engelleme
Monitoring - Lag ve hataları izleyin
Semi-sync - Kritik veriler için

Güvenlik

-- Slave'de
SET GLOBAL super_read_only = ON;

-- Master'da replikasyon kullanıcısı için IP kısıtlaması
CREATE USER 'repl'@'192.168.1.%' IDENTIFIED BY '...';

Konu Tekrarı - Kısa Sınav

Sonraki Adımlar

Bu eğitimle MySQL replikasyon temellerini öğrendiniz. İleri konular için:

MySQL InnoDB Cluster: Tam entegre HA çözümü
Percona XtraDB Cluster: Galera tabanlı çoklu master
ProxySQL: Query routing ve load balancing
Orchestrator: Otomatik failover yönetimi