Git Temelleri

Kubedo Academy’e hoş geldiniz! Bu laboratuvarda Git kurulumu, temel komutlar, branching ve uzak repository kullanımını öğreneceksiniz.

Zorluk seviyesi: Başlangıç
Süre: Yaklaşık 40 dakika

1. Git Nedir?

Git, Linus Torvalds tarafından 2005 yılında Linux kernel geliştirmesi için oluşturulan dağıtık versiyon kontrol sistemidir.

Neden Git?

Özellik	Açıklama
Dağıtık	Her geliştirici tam bir kopya klonlar
Hızlı	Çoğu işlem lokal yapılır
Branching	Kolay ve hafif branch oluşturma
Güvenli	SHA-1 hash ile değişiklik bütünlüğü
Ücretsiz	Açık kaynak yazılım

Git vs SVN

Özellik	Git	SVN
Mimari	Dağıtık	Merkezi
Offline çalışma	✅ Tam	❌ Sınırlı
Branching	Hafif	Ağır
Hız	Çok hızlı	Orta

2. Git Kurulumu

Ubuntu/Debian

Terminal

$ apt update && apt install git -y

macOS

brew install git

Windows

Git for Windows indirin ve kurun.

Kurulum Doğrulama

Terminal

$ git --version

3. Git Yapılandırması

Temel Ayarlar

Terminal

$ git config --global user.name "Adınız Soyadınız"
git config --global user.email "email@example.com"

Diğer Faydalı Ayarlar

# Varsayılan editör
git config --global core.editor vim

# Varsayılan branch adı
git config --global init.defaultBranch main

# Renklendirme
git config --global color.ui auto

# Alias tanımlama
git config --global alias.st status
git config --global alias.co checkout
git config --global alias.br branch
git config --global alias.ci commit

Ayarları Görüntüleme

Terminal

$ git config --list

4. Repository Oluşturma

Yeni Repository

Terminal

$ mkdir my-project
cd my-project
git init

Mevcut Projeyi Clone’lama

git clone https://github.com/user/repo.git
git clone git@github.com:user/repo.git  # SSH ile

Repository Durumu

Terminal

$ git status

5. Temel Git İş Akışı

Git Alanları

Working Directory → Staging Area → Repository
     (git add)        (git commit)

Alan	Açıklama
Working Directory	Dosyaları düzenlediğiniz alan
Staging Area	Commit’e hazır değişiklikler
Repository	Kalıcı commit geçmişi

Dosya Ekleme (Staging)

Terminal

$ echo "# My Project" > README.md
git add README.md

Tüm dosyaları ekleme:

git add .
git add -A

Commit

Terminal

$ git commit -m "İlk commit - README eklendi"

Detaylı commit mesajı:

git commit  # Editör açılır

[!TIP] Commit mesajları için Conventional Commits standardını kullanın: feat:, fix:, docs:, chore: gibi.

6. Değişiklikleri Görüntüleme

Log - Commit Geçmişi

Terminal

$ git log
git log --oneline
git log --graph --oneline --all

Diff - Farkları Görme

# Working directory vs staging
git diff

# Staging vs son commit
git diff --staged

# İki commit arası
git diff abc123..def456

Show - Commit Detayı

git show abc123

7. Branch (Dal) Yönetimi

Branch’ler paralel geliştirme yapmanızı sağlar.

Branch Listeleme

Terminal

$ git branch
git branch -a  # Remote dahil

Yeni Branch Oluşturma

Terminal

$ git branch feature/login
git checkout feature/login

Veya tek komutla:

git checkout -b feature/login

Branch Değiştirme

git checkout main
git switch main  # Git 2.23+

Branch Silme

git branch -d feature/login      # Merge edilmişse
git branch -D feature/login      # Zorla sil

8. Merge (Birleştirme)

Fast-forward Merge

git checkout main
git merge feature/login

Merge Commit

git merge --no-ff feature/login

Conflict Çözümleme

Conflict oluştuğunda:

<<<<<<< HEAD
Mevcut içerik
=======
Gelen içerik
>>>>>>> feature/login

Dosyayı düzenleyin
Conflict işaretlerini kaldırın
git add <dosya>
git commit

[!CAUTION] Merge conflict’leri dikkatlice çözün. Yanlış çözüm kod kaybına neden olabilir!

9. Uzak Repository (Remote)

Remote Ekleme

Terminal

$ git remote add origin https://github.com/user/repo.git
git remote -v

Push - Değişiklikleri Gönderme

git push origin main
git push -u origin main  # Upstream ayarla
git push                  # Upstream ayarlıysa

Pull - Değişiklikleri Çekme

git pull origin main
git pull                  # Upstream ayarlıysa

Fetch - Sadece İndirme

git fetch origin
git fetch --all

[!NOTE] git pull = git fetch + git merge

10. Geri Alma İşlemleri

Dosyayı Geri Alma

# Staging'den çıkar
git reset HEAD <dosya>
git restore --staged <dosya>  # Git 2.23+

# Working directory'ye geri al
git checkout -- <dosya>
git restore <dosya>  # Git 2.23+

Son Commit’i Düzeltme

git commit --amend -m "Düzeltilmiş mesaj"

Commit’leri Geri Alma

# Soft reset (değişiklikler korunur)
git reset --soft HEAD~1

# Mixed reset (staging temizlenir)
git reset HEAD~1

# Hard reset (her şey silinir)
git reset --hard HEAD~1

[!CAUTION] git reset --hard kalıcıdır! Dikkatli kullanın.

11. .gitignore

Takip edilmemesi gereken dosyaları belirler.

Örnek .gitignore

# Derlenmiş dosyalar
*.class
*.o
*.pyc

# Dizinler
node_modules/
vendor/
dist/
build/

# IDE dosyaları
.idea/
.vscode/
*.swp

# Ortam dosyaları
.env
.env.local

# İşletim sistemi
.DS_Store
Thumbs.db

Global gitignore

git config --global core.excludesfile ~/.gitignore_global

12. Faydalı Komutlar

Komut	Açıklama
`git stash`	Değişiklikleri geçici sakla
`git stash pop`	Saklananları geri getir
`git tag v1.0`	Versiyon etiketi
`git blame <dosya>`	Satır bazlı değişiklik geçmişi
`git reflog`	Tüm HEAD değişiklikleri
`git cherry-pick <commit>`	Belirli commit’i al
`git rebase main`	Branch’i yeniden temelle

Konu Tekrarı - Kısa Sınav

Sonraki Adımlar

GitHub/GitLab: Remote repository yönetimi
Pull Request: Kod review süreci
GitFlow: Branch stratejisi
Git Hooks: Otomasyon scriptleri
Rebase vs Merge: İleri seviye birleştirme