Info, Man ve Dizin Yapısı

Linux yardım komutları ve dosya sistemi hiyerarşisi

Kubedo Academy’e hoş geldiniz! Bu laboratuvarda yardım komutları ve Linux dizin yapısını öğreneceksiniz.


Zorluk seviyesi: Başlangıç
Süre: Yaklaşık 25 dakika


1. Yardım Komutları

Linux içinde tüm komutlar için dokümantasyon mevcuttur. Üç ana yardım kaynağı:

KomutAçıklama
manManual pages - detaylı dokümantasyon
infoGNU bilgi sistemi
--helpHızlı yardım

man Komutu

Terminal
$ apt-get update && apt-get install man -y

Kullanım örnekleri:

Terminal
$ man man
# Belirli bir bölüm için
man 3 printf

# Konu arama
man -k compress

info Komutu

info cpio

–help Seçeneği

Terminal
$ man --help

[!TIP] --help seçeneği hızlı referans için kullanışlıdır ve man’dan daha hızlı görüntülenir.

clear - Ekranı Temizle

Terminal
$ clear

2. Linux Dizin Yapısı

Linux dosya sistemi ağaç yapısındadır ve / (kök) dizininden başlar.

[!NOTE] Windows’ta klasörler \ ile ayrılırken, Linux/Unix’te / kullanılır.

Kök Dizin Altındaki Dizinler

DizinAçıklama
/binTemel sistem komutları (cat, ls, cp)
/bootÖnyükleme dosyaları, Linux kernel
/devAygıt dosyaları (disk, cdrom, cpu)
/etcYapılandırma dosyaları
/homeKullanıcı ev dizinleri
/libPaylaşılan kütüphaneler
/mediaÇıkarılabilir medya mount noktası
/mntGeçici mount noktası
/optÜçüncü parti yazılımlar
/procÇalışan process bilgileri (sanal)
/rootRoot kullanıcısının ev dizini
/sbinSistem yönetim komutları
/srvServis verileri
/sysSistem ve donanım bilgileri (sanal)
/tmpGeçici dosyalar
/usrKullanıcı programları ve kütüphaneleri
/varDeğişken veriler (log, cache)

[!CAUTION] /tmp dizinine execution yetkisi verilmemeli! Güvenlik için /etc/fstab içinde noexec ile mount edilmeli.

Önemli Dosyalar

DosyaAçıklama
/etc/passwdKullanıcı bilgileri
/etc/shadowŞifreli parolalar
/etc/hostsHostname-IP eşleşmeleri
/etc/fstabDisk mount yapılandırması
/etc/resolv.confDNS sunucu ayarları
/proc/cpuinfoCPU bilgileri
/proc/meminfoBellek bilgileri
/var/log/messagesSistem logları

3. Temel Dizin Komutları

pwd - Print Working Directory

Bulunduğunuz dizini gösterir:

Terminal
$ pwd

cd - Change Directory

Terminal
$ cd /tmp
pwd

Özel karakterler:

KarakterAnlamı
.Şu anki dizin
..Üst dizin
~Home dizini
-Önceki dizin

Örnekler:

cd ..         # Üst dizine git
cd ~          # Home'a git
cd -          # Önceki dizine dön
cd /usr/bin   # Tam yol ile git

ls - List Directory

Terminal
$ ls
ls -la /tmp

Önemli parametreler:

ParametreAçıklama
-aGizli dosyaları göster
-lUzun format (detaylı)
-tTarihe göre sırala
-rTers sırala
-SBoyuta göre sırala
-hİnsan okunabilir boyut

En kullanışlı kombinasyon:

Terminal
$ ls -ltr /tmp

[!TIP] ls -ltr son değişen dosyayı en altta gösterir - sorun giderme için çok faydalı!


Sonraki Adım

Dosya İşlemleri →