Donanımlar ve Disk Yönetimi

Kubedo Academy’e hoş geldiniz! Bu laboratuvarda donanım erişimi ve disk yönetimini öğreneceksiniz.

Zorluk seviyesi: Başlangıç / Orta
Süre: Yaklaşık 40 dakika

1. Bilgisayarın Başlangıcı

BIOS ve UEFI

Bilgisayar açıldığında donanım yazılımı (firmware) devreye girer:

POST Süreci

1. Güç açılır
2. BIOS/UEFI POST testlerini yapar
3. Donanımlar başlatılır
4. Önyükleyici (bootloader) çalışır
5. İşletim sistemi yüklenir

IRQ - Kesme İstekleri

CPU ile donanım iletişimi için kullanılır:

$ cat /proc/interrupts

I/O Portları

$ cat /proc/ioports

2. Kernel Modülleri

Linux donanım sürücülerini modül olarak yükler.

$ lsmod | head -20

3. Donanım Bilgisi

dmidecode

$ apt-get update && apt-get install dmidecode -y
dmidecode -t memory
dmidecode -t processor
dmidecode -t system

lshw

$ apt-get install lshw -y
lshw -short
lshw -businfo

[!TIP] Sunucu donanımını öğrenmek için dmidecode ve lshw en kullanışlı araçlardır.

4. Disk Bölümleme

Neden Bölümleme?

• Çoklu OS desteği - Farklı işletim sistemleri
• Farklı dosya sistemleri - ext4, xfs, btrfs
• Disk alanı yönetimi - Bölümler birbirini etkilemez
• Güvenlik - Salt okunur bölümler
• Yedekleme - Kolay yedekleme

MBR vs GPT

Örnek Disk Yapısı

Docker Sunucu:

swap    0       (swap kullanma!)
/boot   500M
/       10G
/home   5G
/tmp    1G
/srv    20G+

Web Sunucu:

swap    1G
/boot   500M
/       10G
/home   5G
/tmp    1G

5. fdisk ile Bölümleme

Temel Komutlar

Örnek Kullanım

$ fdisk -l

Yeni bölüm oluşturma:

fdisk /dev/sdc
# Komut: n (yeni)
# Tür: p (primary)
# İlk sektör: Enter (varsayılan)
# Son sektör: +20G veya Enter (tüm alan)
# Komut: w (kaydet)

[!CAUTION] fdisk değişikliklerini geri almak mümkün değil! w yazmadan önce dikkatli olun.

Sonraki Adım

Dosya Sistemleri →