Kubedo Academy’e hoş geldiniz! Bu laboratuvarda kütüphane yönetimi ve process kontrolünü öğreneceksiniz.
Zorluk seviyesi: Orta
Süre: Yaklaşık 35 dakika
1. Kütüphaneler (Libraries)
Linux programları paylaşılan kütüphanelere dayanır.
Kütüphane Yolu
Terminal
$ cat /etc/ld.so.confldd - Kütüphane Bağımlılıkları
Terminal
$ ldd /usr/bin/ls
ldd /bin/bashldconfig - Kütüphane Önbelleği
# Yeni kütüphane ekledikten sonra:
ldconfig
LD_LIBRARY_PATH
export LD_LIBRARY_PATH=$LD_LIBRARY_PATH:/usr/local/lib
2. Systemd
Modern Linux sistemlerinde init yerine systemd kullanılır.
Temel Komutlar
| Komut | Açıklama |
|---|---|
systemctl start SERVICE | Servisi başlat |
systemctl stop SERVICE | Servisi durdur |
systemctl restart SERVICE | Servisi yeniden başlat |
systemctl status SERVICE | Servis durumu |
systemctl enable SERVICE | Açılışta başlat |
systemctl disable SERVICE | Açılışta başlatma |
Örnek:
Terminal
$ systemctl status ssh3. Process Yönetimi
ps - Process Snapshot
Tüm processleri listele:
Terminal
$ ps auxAğaç şeklinde:
Terminal
$ ps auxfBelirli process ara:
Terminal
$ ps aux | grep sshÖnemli ps Parametreleri
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
a | Tüm kullanıcılar |
u | Detaylı çıktı |
x | Terminal olmayan procesler |
f | Ağaç görünümü |
-C CMD | Komuta göre filtrele |
pgrep - Process Grep
Terminal
$ pgrep ssh
pgrep -u root ssh4. top - Canlı İzleme
Terminal
$ toptop Ekranı:
top - 14:30:05 up 10 days, 2:45, 2 users, load average: 0.15, 0.10, 0.05
Tasks: 150 total, 1 running, 149 sleeping, 0 stopped, 0 zombie
%Cpu(s): 2.3 us, 1.0 sy, 0.0 ni, 96.5 id, 0.2 wa, 0.0 hi, 0.0 si
| Alan | Açıklama |
|---|---|
us | User space CPU |
sy | System/kernel CPU |
id | Boşta (idle) |
wa | I/O bekleme |
load average | 1/5/15 dakikalık yük |
top Kısayolları:
q- ÇıkE- Birim değiştirM- Belleğe göre sıralaP- CPU’ya göre sırala
[!TIP]
htopdaha gelişmiş bir alternatiftir:apt install htop
5. watch - Tekrarlı İzleme
Terminal
$ watch -n 1 'ps aux --sort=-pcpu | head -10'6. kill - Process Sonlandırma
Sinyaller
Terminal
$ kill -l| Sinyal | Numara | Açıklama |
|---|---|---|
| SIGTERM | 15 | Normal sonlandırma |
| SIGKILL | 9 | Zorla sonlandırma |
| SIGHUP | 1 | Konfig yeniden yükle |
Kullanım
# Normal sonlandırma
kill 1234
# Zorla sonlandırma
kill -9 1234
kill -SIGKILL 1234
# İsme göre sonlandırma
pkill nginx
killall nginx
[!CAUTION]
kill -9son çare olarak kullanın! Önce normalkilldeneyin.